PKN
Protestantse Gemeente Leens-Mensingeweer
 
Preek 12 november Preek 12 november

Hieronder kunt u de preek lezen over Matteüs 24: 15-28 die gehouden is in de dienst in de Petruskerk. In deze dienst vierden wij het Avondmaal.

Als u wilt reageren, kan dat naar
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Gemeente van onze Heer Jezus Christus,
 
‘Denkt u dat wij in Nederland nog een oorlog gaan meemaken?’ Het was een vraag in een interviewserie afgelopen zomer op tv, in de serie Kijken in de Ziel. Het is een interviewprogramma dat al wat jaren loopt en waarbij steeds een andere beroepsgroep centraal staat. Dit jaar waren het militairen. Al die zes militairen die geïnterviewd werden, dachten dat zij nog wel een oorlog hier zullen meemaken.
 
Ik vond dat erg confronterend en ook beangstigend. Wat die militairen zagen, was dat de spanningen in de wereld zich verharden. Denk aan de verhouding tussen Europa en Rusland of de spanningen tussen Amerika en Noord-Korea. Daar krijg je soms de indruk van dat ze niet goed weten wat zij aan het doen zijn, met dat gescheld op elkaar. Ze hebben beide verschrikkelijke wapens waarmee ze al het leven op aarde kunnen verwoesten.
 
‘Komt hier oorlog, papa’, het is een vraag die onze jongste, Tamar, nog weleens stelt. Als ze ’s avonds in haar bed ligt of pas bij het avondeten. De angst van een kind, maar ik hoor die angst voor de toekomst ook terug in de gesprekken die ik heb. Al die dingen die wij zien op tv, alles wat wij lezen in de krant, dan vraag je af: waar leidt dit allemaal toe?
 
Dat gevoel vinden wij ook verwoord in het gedeelte dat gelezen hebben: angst, spanning, onzekerheid. Wat moet een mens dan doen, in die situatie? Hoe kun je de toekomst tegemoet gaan, als je angstig bent voor dat wat komt?
 
Ons gedeelte is een stuk uit een langer verhaal. Een verhaal van twee hoofdstukken dat gaat over het einde van de wereld.  Nu gaat dat niet helemaal op. Dit is ook een beetje het gekke van onze tekst; aan de ene kant gaat het over het einde, Jezus die terugkomt, en aan de andere kant herkennen wij in de gebeurtenissen die hier beschreven historische gebeurtenissen, dingen die al gebeurd zijn.
 
Maar die gebeurtenissen worden zo beschreven dat ze ons laten gissen. Dat is ook wel de aantrekkingskracht van deze teksten. Ze zijn open en daarom kun je ze op elk moment van de geschiedenis toepassen. Dingen in herkennen.
 
Ons gedeelte opent met een raadselachtig woord van Jezus: ‘Wanneer jullie dus de ‘verwoestende gruwel’ waarover gesproken is door de profeet Daniël, zien staan op de heilige plaats (lezer, begrijp dit goed), dan moet iedereen in Judea de bergen in vluchten.’
 
We weten waar Daniël naar verwees met het verwoestende gruwel. In 168 voor Christus werd door Antiochus IV Epifanes, koning van een rijk dat als basis Syrië had, een altaar in de tempel van Jeruzalem opgericht voor de god Zeus. Dat had ontzettend veel woede gewekt bij de Joden. Ze kwamen in opstand gekomen. Nu gebruikt Jezus die uitdrukking van Daniël, de ‘verwoestende gruwel’ opnieuw, maar nu is de vraag: waar verwijst dit naar?
 
Omdat die uitdrukking ‘verwoestende gruwel’ zo open is, zijn daarvoor verschillende mogelijkheden te noemen. In 40 na Christus wilde de Romeinse keizer Caligula een standbeeld van zichzelf neerzetten in de tempel. Romeinse keizers lieten zich als goden vereren. Deze actie lijkt sterk op die van Antiochus Epifanes. Dat plan ging op het laatste nippertje niet door, omdat Caligula vermoord werd. Het zou kunnen dat Jezus met de verwoestende gruwel op dat plan van Caligula doelt.
 
Een andere mogelijkheid is en die is waarschijnlijker dat het hier gaat om de verwoesting van Jeruzalem in het jaar 70. Enkele verzen voor ons gedeelte zegt Jezus tegen zijn leerlingen als zij net de tempel verlaten hebben: ‘Hebben jullie dat alles goed gezien? Ik verzeker jullie: geen enkele steen zal op de andere blijven, alles zal worden afgebroken.’ De verwoestende gruwel heeft dus waarschijnlijk te maken met de verwoesting van de tempel, met de verwoesting van de Jeruzalem.
 
Die oorlog past ook goed bij al die oproepen in onze tekst om te vluchten naar de bergen. Weg van het oorlogsgeweld, weg van de strijd. Op zoek naar een veilig heenkomen. Zo snel mogelijk en dat gaat het snelst als je weinig hoeft te tillen, de wegen goed zijn. Als je niet zwanger bent of een kind hoeft te dragen.
 
Maar vluchten heeft geen zin als het gaat om het eind van de tijden. God is dan overal. Juist dat eind van de tijden klinkt door in andere woorden van Jezus: ‘Want zoals een bliksemschicht vanuit het oosten weerlicht tot in het westen, zo zal de Mensenzoon komen.
 
Het loopt hier allemaal door elkaar heen: toekomst en nu. Verleden en dat wat er komt. Je krijgt er niet de vinger achter wat nu alles betekent.  Zijn oorlogen nu een teken van het einde? De verwoesting van de tempel en Jeruzalem worden wel zo getekend. Als dat gebeurt, is het einde daar.  Maar het blijkt ook weer niet zo te zijn, die val ligt al eeuwen achter ons. Jezus is er zelf niet heel duidelijk over.
 
Wat Hij zegt, is dat het duidelijk is als Hij er is, als Hij is teruggekomen. Als een bliksemschicht die voor iedereen te zien is. Ook gebruikt hij een beeld van een lijk dat gieren aantrekt. Een moeilijk beeld, de Bijbel in gewone taal geeft dat zo weer: ‘Als gieren naar één plek toe gaan, is het duidelijk dat daar een dood dier ligt. Net zo duidelijk zal de komst van de Mensenzoon zijn.’
 
De komst van Jezus is duidelijk, wat de gebeurtenissen in de wereld te betekenen hebben minder. Juist aan die onzekerheid koppelt Jezus een waarschuwing. Iedereen weet dat als je onzeker bent, bang bent, je kwetsbaar bent voor niet altijd goede ideeën of adviezen. Je bent ziek en iemand zegt: ‘Volgens mij moet je dat en dat doen.’ Hoe zieker je voelt, hoe sneller je geneigd bent om het te doen.
 
Zo is het ook met geloof. In onzekere situaties staan mensen op: ‘Kijk, dit is de Messias. Daar is hij. Kom mee, hij is in de woestijn. Kijk, hij is daarbinnen, in dat huis.’ Jezus zegt: ‘Geloof dat allemaal niet. Wees gewaarschuwd. Ga daar niet op in! Het zal duidelijk zijn wanneer ik teruggekomen ben!’
 
De verwoestende gruwel, oorlog, strijd. Mensen die opstaan en zeggen: ‘Daar is de Messias.’ Jezus waarschuwt: ‘Ga daar niet in mee.’ Het zal duidelijk zijn wanneer Jezus teruggekomen is.
 
‘Denkt u dat wij in Nederland nog een oorlog gaan meemaken?’ De toekomst is open, maar ik ben daar zelf niet somber over. Natuurlijk is er de dreiging. Je weet nooit wat er kan gebeuren. Welke gevolgen zal de klimaatverandering hebben? Zal dat strijd opleveren?
 
Ik denk zelf dat niet die onrust de grootste bedreiging is voor ons geloof, voor mij zijn het eerder andere dingen. We leven als kerk en als gelovigen in een snel veranderende wereld. We merken hoe de kerk de afgelopen veertig jaar veranderd is. De volle kerk, bijna iedereen die uit het dorp naar een kerk ging, het is verdwenen.
 
Als gelovigen merken we dat wij onze plaats weer moeten vinden in de wereld. Wat betekent de kerk vandaag de dag nog? Wat betekent voor onszelf eigenlijk het geloof?  
  
Vele oplossingen worden geroepen. Het moet zo; vernieuwender, aantrekkelijker. De ander: Nee, juist weer terug naar vroeger: de problemen zijn allemaal begonnen met het die vernieuwingen. Zelf weet ik het niet, heb ik geen oplossing. Die oplossingen hebben vaak de trekken van ‘Kijk, dit is de Messias.’ Of ‘Daar is hij.’
 
De oplossing ligt ook niet verborgen in onze tekst. Jezus laat zien: zo is de geschiedenis. Met al zijn strijd en oplossingen. Jezus geeft dan het advies: ‘Maar blijf in die wereld bij wat ik gezegd heb. Bij dat wat ik meegeef.’
 
En dat brengt ons bij dat wat wij vandaag doen: Avondmaal vieren, brood en wijn met elkaar delen. Wij volgen daarin de woorden van Jezus: ‘Doe dit, telkens opnieuw om mij te gedenken.’ Het Avondmaal als zijn gedachtenis, als een manier om in Zijn spoor te gaan. Te blijven bij wat Jezus van ons vraagt, ons voorleefde.
 
Bij het avondmaal draait alles om verbondenheid: de verbondenheid met Jezus. Over het brood zei Jezus: ‘Dit is mijn lichaam dat voor jullie gegeven wordt.’ Over de beker met wijn sprak hij de woorden: ‘Deze beker, die voor jullie wordt uitgegoten, is het nieuwe verbond dat door mijn bloed gesloten wordt.’ Om het met de woorden van de Bijbel in gewone taal te zeggen: ‘Als ik gedood word, zal mijn bloed vloeien. Maar daardoor zullen jullie gered worden. Dat heeft God beloofd. Deze beker is daarvan het teken.’  
 
Het Avondmaal is een teken van de redding die ons door Jezus ten deel valt.  Het Avondmaal laat ons de liefde van God zien. Jezus is voor ons gestorven en opgestaan! Door Hem is voor ons nieuw leven. Is er een nieuwe start, een nieuw begin! En dat krijgen wij te zien door deze tekenen van brood en wijn.
 
Verbondenheid met Jezus, verbondenheid met elkaar. Je viert avondmaal als gemeente, als gemeenschap van verschillende mensen. Elk met zijn of haar eigen achtergrond. Verschillende leeftijden, verschillende interesses. Wij delen met elkaar brood en wijn. Het is het avondmaal dat ons aan elkaar verbindt. 
 
Als het dan gaat om de toekomst, over dat wat komt, zijn dat voor mij de dingen die ons op koers kunnen houden, bakens in het verstrijken van de tijd. In een wereld die steeds jachtiger lijkt te worden.  Wij geloven dat er die verbondenheid is met God, dat die zichtbaar wordt in Jezus Christus. Wij weten van de verbondenheid met elkaar. Samen zijn wij op weg.
 
Dat besef van samen op weg te zijn is een hele uitdaging, omdat in onze tijd geloven steeds meer een persoonlijke zaak wordt, iets van jezelf. Daar hoeft de kerk niet meer bij. Voor mijzelf en ik denk ook voor u, is het zo geloven verbondenheid zoekt, met elkaar en met de wereld.
 
De kerk is in mijn ogen daarom onmisbaar, als plaats om samen te delen, om samen te vieren. Hier kunnen wij het avondmaal houden! Dit is de plaats om te dopen.
 
Als wij hier zijn, vergeten wij niet de wereld. Onze zorgen en onzekerheid over de toekomst mogen hier een plaats hebben. Vanuit de kerk dragen wij licht naar de wereld toe. Een wereld die ons soms beangstigt, een wereld die soms hoopvol is. In die wereld leven wij als gelovigen.
 
De toekomst, hij is onzeker. Als baken in de tijd is er het avondmaal. Brood en wijn die wij met elkaar delen, als tekenen van Gods liefde. En dat doen wij, totdat de Heer komt.
 
Amen

 

terug
 
 
Nieuws!
Kijk op de nieuwspagina voor actueel kerknieuws!
 
Nieuws van de diaconie
Informatie over de collecten 
 
Onze kerk op facebook!
Wij zijn ook te vinden op Facebook, klik hier om onze pagina te bekijken!
 
 
Protestantsekerk.net is een samenwerking tussen de dienstenorganisatie van de Protestantse Kerk in Nederland en Human Content Mediaproducties B.V.